Gezondheidsbevordering op school
Gezondheidsbevordering op school
Van scholen wordt verwacht dat zij zich inspannen om een gezondheidsbeleid uit te stippelen op maat van hun leerlingen. Het lokaal schoolgezondheidsbeleid sluit aan op een aantal bestaande decretale verplichtingen die scholen hebben in het licht van hun verantwoordelijkheid om kwaliteitsvol onderwijs te realiseren (cfr. nieuwe kwaliteitsdecreet). Door te werken aan een gezondheidsbeleid, levert de school ook inspanningen om bepaalde (vakoverschrijdende) eindtermen / ontwikkelingsdoelen te realiseren.
Om de scholen daarbij te helpen is in de Vlaamse Onderwijsraad de commissie Gezondheidsbevordering actief. Ze wenst scholen verder te ondersteunen om een gezondheidsbeleid uit te werken op maat van hun leerlingen. Op vraag van minister Smet, schreef ze een actieplan ‘Op uw gezondheid II’.
De kadermethodiek 'Gezonde school' van het Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en Ziektepreventie (VIGeZ) bewerkstelligt veranderingen door gezondheidseducatie, het nemen van structurele maatregelen en afspraken. Een school die werkt volgens deze methodiek heeft ook oog voor het detecteren en het begeleiden van problemen van individuele leerlingen. Een school die via een aangepaste ruimtelijke en logistieke organisatie tot een gezond en veilig gedrag uitnodigt, zal het welbevinden van de leerlingen verhogen, wat op zijn beurt gezondheidsbevorderend werkt. Scholen kunnen werken met de gezondheidsmatrix als instrument om deze methodiek te integreren: vier strategieën (pijlers) en vier niveaus voor een efficiënte implementatie van het gezondheidsbeleid op school.
Nieuwe accenten: welbevinden en geestelijke gezondheid.
Het nieuwe actieplan legt nieuwe accenten, aansluitend bij de beleidsplannen van de ministers, en bij de maatschappelijke uitdagingen anno 2010. Welbevinden en geestelijke gezondheid van kinderen en jongeren en gelijke gezondheidskansen zijn in dit plan bijzondere aandachtspunten.
De methodiek ‘gezonde school’ vormt nog steeds de basis voor de voorgestelde acties.
Een gezondheidsbeleid dat zich baseert op de principes van ‘Gezonde school’ kan een wezenlijke bijdrage leveren om de Vlaamse schooljeugd ‘gezonder’ te maken.
Het is belangrijk dat elke Vlaamse school nadenkt over haar gezondheidsbeleid. Maar ook dat elke school eigen keuzes maakt om een beleid op maat van haar leerlingen te ontwikkelen.
Een school staat er niet alleen voor: zij kan partnerorganisaties vragen om haar te ondersteunen. Het is de taak van de CLB’s het is om o.a. te waken over de gezondheid van leerlingen en jongeren. Zij verstrekken, op vraag, deskundige informatie bij de keuze, de planning en de uitvoering van concrete acties. Ook voor de pedagogische begeleidingsdiensten is een taak weggelegd: scholen kunnen beroep op hen doen om hun gezondheidsbeleid te realiseren.
Vele expertisecentra zoals het Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en Ziektepreventie (VIGeZ), Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen (VAD), Sensoa, Rode Kruis Vlaanderen, Nutrition Information Center (NICE), en Stichting Vlaamse Schoolsport (SVS) organiseren opleiding, vertalen wetenschappelijke informatie naar het gewenste schoolniveau, ontwikkelen acties en materialen ten behoeve van scholen. Op regionaal vlak zijn er de Logo’s (Lokaal GezondheidsOverleg) die scholen kunnen ondersteunen.
Commissie Gezondheidsbevordering
Al deze actoren vinden elkaar in de bijeenkomsten van de commissie Gezondheidsbevordering en haar werkgroepen, onder het motto dat samenwerking meer oplevert dan de som van de afzonderlijke delen.
Ondersteuning
Deze website www.gezondopschool.be wil aan gezondheidsbevordering voor scholen praktisch en toegankelijk maken. Leraren, leerlingen en ouders vinden er linken naar correcte expertisecentra, methodieken voor evaluatie en voor het uitvoeren van concrete acties, linken naar informatiebronnen en organisaties praktijkvoorbeelden.
Een werkgroep waakt over de kwaliteit van wat aangeboden wordt.